Ιαπωνικά χαρτιά στη συντήρηση: kozo, mitsumata, gampi, βάρη και πώς επιλέγουμε

Τα ιαπωνικά χαρτιά είναι από τα πιο βασικά υλικά στη συντήρηση χαρτιού, βιβλίων και έργων σε χαρτί. Οι μακριές φυτικές ίνες τους δίνουν μεγάλη αντοχή σε πολύ μικρό πάχος, ενώ η καθαρότητα της πρώτης ύλης τα κάνει κατάλληλα για επέμβαση σε ευαίσθητα τεκμήρια. Στον οδηγό αυτό εξηγούμε τι διαφέρουν μεταξύ τους και πώς διαλέγουμε το σωστό χαρτί για κάθε εργασία.

Σημαντικό: ο οδηγός έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Η επιλογή υλικού και μεθόδου γίνεται πάντα από συντηρητή, μετά από εξέταση του αντικειμένου και δοκιμές σε μικρή, μη εμφανή περιοχή.

Οι τρεις βασικές ίνες

• Kozo (από φλοιό μουριάς Broussonetia): οι πιο μακριές και ανθεκτικές ίνες. Το πιο διαδεδομένο ιαπωνικό χαρτί στη συντήρηση, για επιδιορθώσεις σχισιμάτων, ενισχύσεις και επικολλήσεις.
• Mitsumata (Edgeworthia): πιο κοντές και μαλακές ίνες, λεία και πυκνή επιφάνεια. Χρήσιμο όταν θέλουμε λεπτό, ομοιόμορφο χαρτί με καλή εμφάνιση.
• Gampi (Wikstroemia): πολύ λεπτές ίνες, γυαλιστερή και διαφανής επιφάνεια, φυσική αντίσταση στην υγρασία. Χρησιμοποιείται σε πολύ λεπτές εργασίες.

Βάρος (g/m²) και διαφάνεια

Τα πολύ λεπτά χαρτιά (περίπου 2–6 g/m², τύπου tengujo) είναι σχεδόν διάφανα και χρησιμοποιούνται για στερέωση και ενίσχυση πάνω σε κείμενο ή εικόνα χωρίς να κρύβουν το περιεχόμενο. Τα μεσαία βάρη (περίπου 8–20 g/m²) καλύπτουν τις περισσότερες επιδιορθώσεις σχισιμάτων και τα hinges. Τα βαρύτερα χρησιμοποιούνται για συμπληρώσεις κενών, επικολλήσεις ολόκληρης επιφάνειας και ενισχύσεις ράχης βιβλίων. Κανόνας: επιλέγουμε χαρτί λίγο λεπτότερο και ασθενέστερο από το πρωτότυπο, ώστε σε μελλοντική καταπόνηση να υποχωρήσει η επέμβαση και όχι το τεκμήριο.

Τι ελέγχουμε πριν την αγορά

• Πρώτη ύλη: 100% φυτικές ίνες, χωρίς ανακυκλωμένο χαρτί.
• Χωρίς οπτικούς λευκαντές και χωρίς κολλάρισμα, όταν προορίζεται για υγρές επεμβάσεις.
• Χειροποίητο ή μηχανής: το χειροποίητο έχει πιο ακανόνιστη ύφανση ινών και καλύτερη συμπεριφορά στο σκίσιμο· το μηχανής δίνει σταθερό πάχος και κατεύθυνση ινών.
• Απόχρωση: φυσικό, λευκασμένο ή βαμμένο, ώστε να ταιριάζει με το πρωτότυπο.

Πρακτικές στο εργαστήριο

Για επιδιορθώσεις το χαρτί δεν κόβεται με ψαλίδι αλλά σκίζεται με νερό (water tearing): χαράζουμε τη γραμμή με πινέλο ή πένα νερού και τραβάμε απαλά, ώστε να μείνουν ελεύθερες ίνες στην άκρη (feathered edge) που «δένουν» με το πρωτότυπο χωρίς σκληρό όριο. Η κατεύθυνση των ινών του χαρτιού επιδιόρθωσης ευθυγραμμίζεται με αυτή του πρωτοτύπου.

Συνηθέστερες κόλλες είναι η αμυλόκολλα σιταριού και οι αιθέρες κυτταρίνης (μεθυλοκυτταρίνη, Klucel G), επειδή είναι αναστρέψιμες με νερό ή αλκοόλη. Δείτε τις αρχειακές κόλλες και τον συγκριτικό μας οδηγό για τις κόλλες.

Πού θα τα βρείτε

Στην κατηγορία Ιαπωνικά Χαρτιά θα βρείτε χαρτιά σε διάφορα βάρη και ίνες, και στα ιαπωνικά εργαλεία βούρτσες και εργαλεία χαρτιού. Για υποστηρίξεις κατά τις υγρές επεμβάσεις χρησιμοποιούνται συνθετικές μεμβράνες (π.χ. non woven πολυεστέρα).

Χρειάζεστε βοήθεια στην επιλογή ή προσφορά για φορέα; Γράψτε μας στο info@artrestorationsupplies.gr (φορείς: dimosio@artrestorationsupplies.gr) ή καλέστε στο 210 6914 633.